Handhaving natuurbeschermingswet

De natuurbeschermingswet beschermt de nesten van alle in het wild levende vogels. Van sommige soorten zijn de nesten zelfs jaarrond beschermd. De praktijk is echter weerbarstig:

  • Overheden en particulieren trekken zich te vaak maar weinig aan van deze wet. De handhaving laat sterk te wensen over. Extra probleem is dat de wet niet duidelijk is geformuleerd.
  • De provincie mag volgens de wet ontheffingen verlenen voor de afschot van vogels of verstoring van vogelnesten als een vogelsoort te veel schade veroorzaakt. De provincie Noord-Holland gaat echter in onze ogen niet altijd erg zorgvuldig om met deze bevoegdheid.

Lees de toelichting op deze punten hieronder.

Smient

In actie voor broedvogels

Elk voorjaar weer krijgen we te maken met ‘incidenten’ waarbij nesten van broedvogels worden bedreigd of vernield. Want lang niet iedereen neemt het zo nauw met de bepalingen van de Wet natuurbescherming. Drie toevallige voorbeelden illustreren dat:

  • Een reigerkolonie leek ernstig in gevaar door luidruchtige werkzaamheden van een aannemer die gepaard gingen met flinke trillingen. Omdat we direct zijn gealarmeerd, konden we op tijd de alarmbel luiden. Na overleg bleken de werkzaamheden met weinig moeite veel minder hinderlijk te kunnen worden uitgevoerd. Kolonie gered.
  • Het Hoogheemraadschap van Rijnland wilde per se baggerwerkzaamheden midden in het broedseizoen uitvoeren, iets wat wij op zich al niet gewenst vinden. Als plek om het grote materieel te water te laten en er weer uit te halen had de aannemer bovendien een berm pal naast een wilg gekozen waarin een paar Boomvalken broedde. Rijnland reageerde gelukkig onmiddellijk op onze melding van deze dreigende verstoring.
  • Een aannemer-ontwikkelaar van een woningbouwproject aan de kust had bedacht om de bestaande gebouwen eind mei te slopen. Op de platte daken van de gebouwen waren echter net vier paar Kleine Mantelmeeuwen begonnen te broeden. We hebben de aannemer direct geïnformeerd dat sloop van de gebouwen in deze periode in strijd is met de wet. De door ons ingeschakelde Omgevingsdienst heeft dat bevestigd en ging met de aannemer in overleg. Er zat voor hem niets anders op dan zijn plannen aan te passen.

Goed onderzoek naar aanwezige nesten is de belangrijkste voorwaarde om werkzaamheden tijdens het broedseizoen te mogen uitvoeren. Steeds weer zien we dat opdrachtgevers en aannemers hun huiswerk niet of belabberd doen. Alleen dankzij alerte vogelaars uit de buurt kwamen de beschreven bedreigingen aan het licht. Alleen daar waar wij – vogelaars en natuurbeschermers – goed opletten en waar nodig aan de bel trekken, worden broedvogels voldoende beschermd.

Blauwe Reigers op het nest

Strijd tegen onnodige afschot van vogels

In de afgelopen jaren hebben we veel (mee)gestreden tegen onnodige afschot van vogels. in onze ogen gaf de provincie al te gemakkelijk de daarvoor benodigde ontheffingen af. Aan een goede controle ontbreekt het ook vaak. Het is een taai gebeuren waar je als vogelwerkgroepen moeilijk doorheen komt. In twee gevallen hebben we, samen met anderen, mooie successen kunnen behalen:

  • Sinds een aantal jaren is het leven van vele Smienten gered, een soort waarvoor Nederland een bijzondere verantwoordelijkheid heeft. Voorjaar 2014 nog had het provinciebestuur – zonder goede onderbouwing – een ontheffing voor geheel Noord-Holland verleend om Smienten af te schieten op plekken waar ze zogenaamd schade veroorzaken. Maar de rechter schorste de ontheffing totdat er een definitief en nader onderbouwd besluit zou komen. En dat is er tot nu toe nooit gekomen. We weten nog steeds niet of en wanneer de strijd opnieuw begint.
  • Ook aan Tata Steel – de vroegere Hoogovens – heeft de provincie in de zomer 2014 ontheffing verleend om tijdens(!) het broedseizoen een onbeperkt aantal Zilvermeeuwen, Kleine Mantelmeeuwen en Stormmeeuwen te doden, eieren van deze soorten te rapen en nesten te vernietigen. We zagen wel in dat Tata Steel voor de veiligheid en bedrijfsvoering soms maatregelen tegen de meeuwen moet kunnen treffen. Maar een ontheffing zonder enige inperking op het gehele, 8 kmgrote terrein van dit bedrijf, dat ging ons veel te ver. Na een lange strijd samen met Vogelwerkgroep Midden-Kennemerland hebben we een mooi resultaat mogen boeken. De ontheffing is ingetrokken. Tata Steel heeft een veel beperktere ontheffing aangevraagd en gekregen.

Zilvermeeuwen